Obie strony duszy
Na ten dzień czekaliśmy z niecierpliwością od chwili, gdy – w czerwcu ubiegłego roku – na Rynku Głównym w Krakowie umilkły ostatnie dźwięki koncertu finałowego 17. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki.
Już wtedy, wspólnie z przyjaciółmi, władzami Krakowa i Telewizją Polską, zaczęliśmy myśleć o organizacji kolejnej edycji naszego ogólnopolskiego, kilkuetapowego konkursu dla utalentowanych wokalnie osób z niepełnosprawnościami. Jego nieodłącznym wydarzeniem jest majowy Zaczarowany Dzień w Ogrodzie Botanicznym.
Na wielką życzliwość i otwartość prof. dr. hab. Michała Węgrzyna, dyrektora Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, oraz jego pracowników możemy zawsze liczyć (nie tylko przy okazji realizacji naszych plenerowych projektów). Jak twierdzi Anna Dymna, w tym jednym z najbardziej magicznych miejsc na mapie naszego miasta, utkanym z wielobarwności tysięcy roślin, można nie tylko fantastycznie wypocząć, ale też głębiej rozumieć, jak niezwykły i piękny jest świat.
Tegoroczny Zaczarowany Dzień w Ogrodzie Botanicznym miał miejsce 9 maja. Wydarzenie zainaugurował występ SARGISA. A potem rozpoczęły się wokalne zmagania półfinalistów 18. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki (przeczytaj relację). Anna Dymna poprowadziła koncert z Mateuszem Janickim. Publiczność zgromadzoną w Ogrodzie, a także oglądającą transmisję online powitali również: wiceprezydent Krakowa Łukasz Sęk, Bogdan Dąsal, pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Osób z Niepełnosprawnościami, Anna Górska, dyrektorka Krakowskiego Biura Festiwalowego, oraz Aneta Bogacka-Karcz, dyrektorka Małopolskiego Oddziału PFRON. Jednogłośnie podkreślano, że dzięki radości, profesjonalizmowi i otwartości Zaczarowany Dzień w Ogrodzie Botanicznym jest wydarzeniem pięknym, niezwykle potrzebnym, a dobrą energią służy on nie tylko osobom z niepełnosprawnościami.
– Współczesny świat nie jest miejscem spokojnym i chwilami dobija nas swoją ponurością oraz bezmyślnym okrucieństwem – mówił w rozmowie z dziennikarzami Mateusz Janicki, aktor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, absolwent stosunków międzynarodowych oraz wolontariusz, m.in. zaangażowany w pomoc uchodźcom. – Dlatego jest tak bardzo istotne, byśmy tworzyli jak najwięcej przestrzeni podobnych do tej, którą mamy dzisiaj w Ogrodzie Botanicznym UJ. Od nas przecież zależy, jak ten świat będzie wyglądał. Nie oglądajmy się na innych. Nie ulegajmy zniechęceniu, nie szukajmy dla siebie usprawiedliwień. Należy robić swoje bez względu na wszystko. Tylko wtedy zmienimy świat.
Trzydzieścioro półfinalistów prezentowało utwory z repertuaru Edyty Geppert, Ryszarda Rynkowskiego, Zbigniewa Wodeckiego, Krzysztofa Krawczyka, Michała Bajora, Anny Jantar, Igo Walaszka, Budki Suflera. W opinii jurorów: Marty Bizoń (przewodniczącej), Barbary Stępniak-Wilk, Lidii Jazgar, Joanny Słowińskiej, Patryka Szwichtenberga i SARGISA poziom wykonań był niezwykle wysoki. O wyborze dwanaściorga finalistów decydowały detale. Po ogłoszeniu werdyktu w oczach niektórych uczestników koncertu pojawiły się łzy rozczarowania. Inni, którzy nie zakwalifikowali się do festiwalowego finału, twierdzili, że i tak warto było wystąpić – dla atmosfery tego wydarzenia.
– Kocham Annę Dymną i Festiwal Zaczarowanej Piosenki – wyznał obecny w trakcie półfinału Mietek Szcześniak, którego wieczorny koncert wieńczył tegoroczny Zaczarowany Dzień w Ogrodzie Botanicznym. – Z tym festiwalem jestem związany od 2006 roku. Podziwiam młodych i nieco starszych ludzi, którzy biorą udział w tym fantastycznym projekcie. Radzę im, by nigdy nie rezygnowali ze swojej muzycznej pasji, marzeń. Żeby w śpiewaniu pozostawali sobą i dalej zarażali nas swoją wrażliwością oraz siłą i odwagą życia.
Na zakończenie półfinału 18. Festiwalu Zaczarowane Piosenki prof. dr hab. Michał Węgrzyn uhonorował Annę Dymną Nagrodą „Ogrodowego Lajkonika”. Wyróżnienie, które przyznano w tym roku po raz pierwszy, jest symbolem wdzięczności dla osób, które swoją postawą nadają Ogrodowi Botanicznemu szczególny charakter, łącząc świat nauki, przyrody i kultury z ideą otwartości oraz społecznej odpowiedzialności.
– Dostrzegła pani w Ogrodzie przestrzeń, która może służyć nie tylko nauce i ochronie przyrody, ale również spotkaniu ludzi, przełamywaniu barier oraz tworzeniu relacji opartych na godności i podziwie wobec artystycznej twórczości osób z niepełnosprawnościami. Organizowane wydarzenia pokazały, że sztuka posiada wyjątkową moc łączenia ludzi ponad ograniczeniami, a Ogród może być miejscem otwartym dla wszystkich, miejscem życzliwości, wzajemnego wsparcia i prawdziwego zachwytu nad ludzką wrażliwością oraz talentem – zwrócił się do aktorki prof. dr hab. Michał Węgrzyn.
O 17.00, w tłumnie zapełnionej Oranżerii Warszewicza, Anna Dymna, Gabriela Oberbek i Mateusz Janicki czytali wiersze laureatów Ogólnopolskiego Konkursu Poezji „Słowa, dobrze, że jesteście”, w tym utwory autorów z niepełnosprawnością intelektualną. O oprawę muzyczną spotkania zadbały skrzypaczka Paulina Bujok i pianistka Weronika Bujok, siostry, absolwentki Akademii Muzycznej, które w marcu tego roku były gościniami telewizyjnego programu „Anna Dymna – Spotkajmy się”.
Kiedy troje aktorów czytało wiersze, w Oranżerii Warszewicza panowała kompletna cisza. Poeci z niepełnosprawnościami szczerze i niezwykle dosadnie opisywali swój ból, zagubienie, poczucie inności, samotność, tęsknoty, marzenia. Jedynie chwilami wybrzmiewała w ich strofach jasność egzystencji.
– Jakiś czas temu czytałam scenariusze pisane przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną, w ramach Kolektywu Filmowego „Klaps” – wspominała Gabriela Oberbek, aktorka krakowskiego Teatru „Groteska”, absolwentka pedagogiki i oligofrenopedagogiki. – Ta twórczość była najczęściej porażająca, bardzo mroczna. Pamiętam, że wyrażane w niej bolesne refleksje wręcz mnie zaskakiwały. Czytana więc tu dzisiaj poezja nie była dla mnie czymś odkrywczym. Jednak niezwykle zdumiewające jest zderzenie tego poetyckiego mroku z radością półfinału Festiwalu Zaczarowanej Piosenki. Wspaniale, że podczas Zaczarowanego Dnia w Ogrodzie Botanicznym Anna Dymna prezentuje obie strony duszy osób z niepełnosprawnościami.
W Oranżerii Warszewicza rozbrzmiewała nie tylko poezja. Ogłoszono tam również laureatów konkursu plastycznego „Barwy Ogrodu”. Nadesłano 72 zgłoszenia. Do finału jury zakwalifikowało 15 prac. Wyeksponowano je na sztalugach w Palmiarni. Odwiedzający to miejsce w sobotnie przedpołudnie mogli oddawać głosy na poszczególne obrazki. Pierwsze miejsce zajęła praca „W sercu natury – wiosna w krakowskim Ogrodzie”, drugie – „Bo Ogrody to życie”, trzecie – „Wiosenne barwy Ogrodu Botanicznego”. Pozostałe prace, które zakwalifikowały się do II etapu konkursu, nagrodzono wyróżnieniami.
O 19.00 rozpoczął się koncert Mietka Szcześniaka. Aksamitny, soulowy głos naszego przyjaciela, jego sceniczna ekspresja wkomponowana w atmosferę rozświetlonego reflektorami i kryjącego się w mroku nocy Ogrodu Botanicznego czyniła widowisko magicznym. Publiczność występ przyjęła entuzjastycznie. Artysta zaśpiewał dziesięć utworów, m.in. „Jeden świat” do słów ks. Jana Twardowskiego. Utwór ten jest nam szczególnie bliski. Początkowo piosenkę, która zakwalifikowała się do Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu w kategorii „Premiery”, Mieczysław Szcześniak miał śpiewać solo. Jednak w trakcie nagrań artysta podsunął pomysł, żeby zaangażować do projektu laureatów Festiwalu Zaczarowanej Piosenki. Teledysk „Jeden świat” z ich udziałem nagrano w 2014 r., w studiu Dworku Białoprądnickiego. Z kolei w okresie pandemii covid-19 Mieczysław Szcześniak wziął udział w nagraniu dwóch naszych – niosących w świat pozytywną energię – teledysków: „Mimo wszystko” (sł.: Wojciech Młynarski, muz.: Mateusz Pospieszalski) i „Kolęda na ten czas” (sł.: Jacek Cygan, muz.: Piotr Rubik). Miło nam było niezmiernie ponownie spotkać się z przyjacielem i posłuchać jego głosu.
Dziękujemy za życzliwą gościnę i wsparcie pracownikom Ogrodu Botanicznego UJ. Za odpowiedzialną, solidną i empatyczną pracę jesteśmy niezwykle wdzięczni naszym wolontariuszom (w tym niezawodnym i arcyprofesjonalnym fotowolontariuszom). Jesteście wielcy. A wszystkim Państwu, życząc jak największej liczby zaczarowanych dni, piszemy: do zobaczenia 13 czerwca na Rynku Głównym w Krakowie, podczas koncertu finałowego 18. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki.
Katarzyna Cichoń















