Festiwal Zaczarowanej Piosenki
Festiwal Zaczarowanej Piosenki to ogólnopolski, kilkuetapowy konkurs dla uzdolnionych wokalnie osób z niepełnosprawnościami. Jego uczestnicy walczą o Statuetki Zaczarowanego Ptaszka oraz stypendia artystyczne (I miejsce – 24 tys., II – 10 tys., III – 5 tys. zł).
Pierwszy Festiwal Zaczarowanej Piosenki zorganizowaliśmy w 2005 r. Od początku opiekunką artystyczną konkursu jest Irena Santor. W preselekcji jury wyłania 32 półfinalistów. W koncercie finałowym występuje 12 wokalistów (po sześciu w kategoriach do lat 16 i pow. 16. roku życia). Na scenie towarzyszą im gwiazdy polskiej piosenki.
Alicja Grzybicka i Mietek Szcześniak w finale 10. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki (czerwiec 2014 r.), fot.: Gabriela Szewczyk
Patrycja Błach i Ralph Kaminski na finałowej scenie 17. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki (czerwiec 2025 r.), fot.: Łukasz Gągulski
Założyliśmy, że, w towarzystwie największych gwiazd polskiej estrady, w finale festiwalu wystąpią tylko najzdolniejsi wokaliści z niepełnosprawnościami – mówiła w jednym z wywiadów Anna Dymna. – Czas skończyć z traktowaniem moich przyjaciół na zasadzie: „Marcinku, jesteś niewidomy, jeździsz na wózku, ale lubisz śpiewać? No to masz mikrofon i pośpiewaj sobie. Nieważne, że nie masz głosu. Wolno ci, bo biedny przecież jesteś”. Takie podejście nie tylko uwłacza godności Marcina, ale krzywdzi także jego bardziej zdolnych wokalnie kolegów. Tracimy przez to z oczu talenty na miarę Andrei Bocellego czy Stevie’go Wandera. To nie tylko moja opinia. Poznając ludzi doświadczonych chorobą i kalectwem, odkryłam, co tak naprawdę ich upokarza. Tym czymś nie jest nawet fakt, że wiele osób ich nie rozumie i odwraca się od nich, traktując niemal jak półludzi. Najbardziej uwłacza im, że tak naprawdę niczego się od nich nie wymaga, zupełnie jakby świat spisywał osoby z niepełnosprawnościami na straty. A przecież w tych schorowanych i okaleczonych ciałach kłębią się nieraz niezwykłe talenty. Trzeba je zacząć promować.
Julia Bagińska i Ania Rusowicz w finale 10. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki
(czerwiec 2014 r.), fot.: Marek Kowalski
Szymon Prokop i Agnieszka Chylińska w finale 17. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki (czerwiec 2025 r.), fot.: Łukasz Gągulski
Pomysł organizacji konkursu dla utalentowanych wokalnie osób z niepełnosprawnościami nie od razu wszystkim się spodobał. Niektórzy twierdzili, że te osoby są na tyle skrzywdzone przez los, że nie można ich narażać na dodatkowy stres rywalizacji. Pojawiały się też pretensje. „Mój syn przeżył dwa dramaty: pierwszy, gdy miał wypadek, drugi, kiedy odpadł z eliminacji Festiwalu Zaczarowanej Piosenki” – informował rodzic po zakończeniu pierwszej edycji projektu. Inny zarzut: „Po raz kolejny nasze dziewczynki przygotowywały się do udziału w Waszym konkursie dla osób z niepełnosprawnościami. Jaki ma sens ten festiwal, jeśli nasze dziewczynki nie mają najmniejszych szans na wygraną? Przecież tak bardzo serio podchodzą do śpiewania, tak się napracowały”.
Ale były też inne opinie:
– Nie śpiewamy niewidzącymi oczami, złamanym kręgosłupem albo sparaliżowanymi nogami. Dlaczego więc moje zdolności wokalne nie miałyby być poddane wnikliwej weryfikacji? Taryfy ulgowe, z jakimi często jesteśmy traktowani, po prostu nas poniżają – mówił dziennikarzom niewidomy Łukasz Żelechowski, zwycięzca 2. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki.
Jacek Cygan, wieloletni przyjaciel naszego wokalnego konkursu, stwierdził: „W Festiwalu Zaczarowanej Piosenki najbardziej urzekające jest to, że nie widać, iż jest to projekt, w którym biorą udział osoby z niepełnosprawnościami”. Cieszą nas też opinie, że Festiwal Zaczarowanej Piosenki – również dzięki emisjom TVP – znacząco przyczynił się i przyczynia do zmiany wizerunku osób chorych i z niepełnosprawnościami w polskim społeczeństwie.
W ciągu 17 lat do udziału w Festiwalu Zaczarowanej Piosenki nadesłano ponad 4000 zgłoszeń. 92 laureatów otrzymało Statuetki Zaczarowanego Ptaszka i odebrało nagrody o łącznej wartości ponad miliona złotych. Dzięki emisjom Telewizji Polskiej festiwal zgromadził około 42-milionową publiczność.
– Niech Pan Bóg da Annie Dymnej zdrowie, a ludzie pieniądze, by mogła dalej organizować to niezwykłe wydarzenie – wielokrotnie podkreślała Irena Santor.
Magia koncertów finałowych naszego festiwalu na Rynku Głównym w Krakowie,
fot.: Marek Kowalski
Krzysztof Sałapa i Grażyna Łobaszewska w finale 8. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki (czerwiec 2014 r.), fot Marek Kowalski
Aleksandra Bogucka, laureatka pierwszego miejsca w 12. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki, wystąpiła podczas 54. Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu. Rok później zaproszenie do opolskiego amfiteatru otrzymała Paulina Gruszecka, która zwyciężyła w 13. edycji konkursu. W roku 2019 na 56. KFPP wystąpili Michał Wiśniewski, zwycięzca festiwalu w 2018 r., oraz Aleksandra Nykiel, laureatka FZP, która zajęła pierwsze miejsce w finale programu „Szansa na sukces”. W 2020 r., podczas koncertu „Debiuty” 57. Krajowego Festiwal Piosenki Polskiej, zwyciężył Kamil Czeszel, laureat 1. miejsca w 15. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki. Rok później w opolskim amfiteatrze wystąpiła Daria Barszczyk, zwyciężczyni 16. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki. Została tam wyróżniona przez Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Muzyczno-słownych.
Amelia Dubanowska i Michał Szpak w finale 16. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki,
fot.: Magdalena Woch
Finaliści 17. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki z Anną Dymną i Grzegorzem Turnauem w trakcie nagrywania teledysku „Bracka” (maj 2025 r.), fot.: Jarosław Praszkiewicz